DESIGNERS:

Andy Warhol

(ur. 6 sierpnia 1928 r. w Pittsburgu, w Pensylwanii, USA, zm. 22 lutego 1987 w Nowym Jorku, USA) – wszechstronny artysta, najbardziej znany przedstawiciel pop-artu. Andy Warhol znany jest przede wszystkim z prostych i seryjnych kompozycji o wysokim kontraście kolorystycznym, do których używał techniki serigrafii. Powstałe dzięki tej metodzie sitodruki prezentują produkty konsumpcyjne z przeciętnej amerykańskiej lodówki, tj.: puszki Coca-Coli czy zupy pomidorowej Campbell, oraz przedmioty z życia codziennego, np. maki, banany, pudełka proszku Brillo. Serigrafia umożliwiła Warholowi odtwarzanie wystylizowanych portretów największych gwiazd świata rozrywki, do których należeli: Brigitte Bardot, Marilyn Monroe, Elvis Presley, Jacqueline Kennedy Onassis, Marlon Brando, Elizabeth Taylor. Tworzył także wizerunki innych powszechnie znanych postaci, którymi byli wówczas Mao Zedong, Lenin czy artysta Joseph Beuys. Andy Warhol traktował wszystko co malował przedmiotowo i bez zbędnych emocji. Proszek Brillo i banknoty dolarów miały dla niego taką samą wartość jak podobizny ludzi mu współczesnych – wszystko to artykuły konsumpcyjne społeczeństwa amerykańskiego, przedmioty pop.





Andrew Warhol urodził się 6 sierpnia 1928 r. w Pittsburgu w Pensylwanii jako Andrew Warhola. Jego rodzice, Andrij (Andrew) Warhola i Ulija (Julia) Justyna Zavacka (nazwisko Warhola zmienili na Warhol po przyjeździe do USA), byli imigrantami z klasy robotniczej. Pochodzili z mniejszości grekokatolików łemkowskich (rusińskich) z wioski Miková, usytuowanej na północy Słowacji. Ojciec pracował w kopalni węgla za Medzilaborcami.

Zdolności artystyczne, które widoczne były już od młodzieńczych lat, najprawdopodobniej zadecydowały o wyborze kierunku studiów, jakim było projektowanie użytkowe na Carnegie Mellon University w Pittsburgu. W 1949 r. przeprowadził się do Nowego Jorku, międzynarodowego centrum artystycznego od czasu zakończenia II wojny światowej, aby tam zacząć karierę jako ilustrator czasopism i twórca reklam. Jednak lata 50. były jeszcze, pod względem artystycznym, dość odmienne od następnych, w których zaliczał się już do pop-artystów. Warhol był dobrym rysownikiem. Do jego popularności przyczyniły się rysunki butów wykonane kolorowym tuszem.

W latach 60. zaczął używać sitodruku do produkcji obrazów ze znanymi amerykańskimi produktami, tj. z zupą Campbell's i Coca-Colą. Szukał sposobu nie tylko na tworzenie sztuki posługującej się produktami kultury masowej, ale chciał przede wszystkim produkować masowo sztukę. Mówił, że chce być jak maszyna. W swoim atelier, The Factory, położonym przy Union Square w Nowym Jorku, zatrudniał i nadzorował artystów, zaangażowanych w produkcję druków, butów, filmów, książek, itp.

Większość rzeczy wytwarzanych przez Andy'ego Warhola obracała się wokół konceptu szeroko pojętej kultury amerykańskiej. Malował pieniądze, jedzenie, damskie obuwie, ważne osobistości i gwiazdy, wycinki z gazet oraz przedmioty codziennego użytku. Według niego, te właśnie wyobrażenia reprezentowały kulturalne wartości Stanów Zjednoczonych. Dla przykładu, Coca-Cola utożsamiana była z demokratyczną równością:

Malarstwo

Droga artystyczna, którą podążał Andy Warhol, zawiodła go na szczyt w dziedzinie ilustracji reklamowej. Jednak, nim doszedł do produkcji sitodruków w stylu pop, używał innych metod artystycznych. Pierwszym krokiem były rysunki obuwia czy autoportrety. W szkole artystycznej tworzył obrazy, jednak jego późniejsze dzieła głównie składały się z ilustracji wykonanych tuszem dla hurtowni i czasopism. Andy Warhol zawsze marzył o tym, by stać się prawdziwym artystą, a póki co czuł, że nie jest traktowany jak poważny ilustrator.



Design przedmiotów dekoracyjnych według projektów Warhola

Malując, pragnął znaleźć swoje miejsce w artystycznym świecie. W tamtych czasach pop-art, jak później zostanie nazwany, był już nurtem alternatywnym dla artystów chcących odłączyć się od action paiting. Andy Warhol zwrócił się w stronę tego nowego wówczas stylu w sztuce, w którym przedmioty popularne mogły być częścią przekazu artysty. Jego wczesne dzieła powstałe w dekadzie lat 60. ukazują wizerunki zaczerpnięte bezpośrednio z komiksów, kreskówek i ogłoszeń, a przy tym bardzo charakterystyczne i rozpoznawalne. Są ręcznie malowane z dodanymi kroplami ściekającej farby, które miały dodać jego obrazom powagi poprzez naśladowanie stylu Jacksona Polloca i jego współczesnych, którzy wówczas cieszyli się jeszcze ogromną popularnością. Warhol chciał być traktowany jak poważny artysta, chciał sprzedawać swoje dzieła, co mogło w konsekwencji oznaczać dla niego to samo.




 

Słynne puszki zupy Campbell's

Dla Warhola częścią określenia swojego miejsca w świecie sztuki było określenie własnego przekazu artystycznego. W 1961 r. w galerii Leo Castellego zobaczył wystawione prace Roya Lichtensteina. Były to ogromne płótna z motywami zaczerpniętymi bezpośrednio z kreskówek. Z kolei typografię używał już Jasper Jones. Warhol poszukiwał wyróżniających go tematów i metod na tworzenie dzieł sztuki, dlatego też nastąpiła reorientacja w jego twórczości. Przyjaciele zasugerowali mu, że powinien malować rzeczy, które kocha najbardziej. Z racji tego, że Warhol zwykł brać rzeczy dosłownie, na swoją pierwszą większą wystawę namalował słynne puszki zupy Campbell’s, które jadał na obiad przez większość swojego życia. Kochał pieniądze, dlatego malował dolary. Kochał gwiazdy, więc także je malował. Rok 1962 był znamiennym dla jego kariery, ale również dla rozwoju pop-artu. Światło dzienne ujrzały słynne serie dolarów, zupy Campbell's, Coca-Coli, itp. Artysta stworzył także serię portretów Marilyn Monroe zaraz po jej śmierci w 1962 r. Wybrał najlepszy moment – umierająca aktorka przechodziła do mitu i legendy. Warhol wykorzystał do swojej serii obrazów jedną fotografię Marilyn, którą "odrealnił" i przetworzył w rodzaj ikony, poprzez nakładanie na tę fotografię plam ostrych, przerysowanych kolorów.

Z początków artystycznych Warhola rozwinął się jego późniejszy charakterystyczny styl i zbiór tematów. Eliminował powoli z procesu artystycznego manualne tworzenie dzieła. Warhol stosował sitodruk; jego późniejsze rysunki były zaczerpnięte ze slajdów. Innymi słowy, Warhol poszedł o krok dalej od malarza do projektanta obrazów. U szczytu swojej sławy jako malarz, Warhol miał wielu asystentów, którzy drukowali jego serie w różnych wariantach, według wskazówek Mistrza. Jednym z jego ważnych współpracowników w latach 1962-68 był Gerard Malanga.

Z upływem czasu twórczość Warhola stała się bardziej konceptualna i bardziej refleksyjna w stosunku do samej sztuki. Celem serii "zrób to sam" i tzw. Plam Rorschacha był pop-komentarz do samej sztuki i do tego czym sztuka mogłaby być. Jego tapeta z krową (dosłownie, tapeta z motywem krowy) oraz jego obrazy utlenione (płótna przyrządzone z farby z domieszka miedzi, na której widoczne są plamy po utleniającym się moczu) są także niezmiernie ważne w tym kontekście. Równie istotny jest sposób w jaki te prace oraz ich produkcja odzwierciedlały zwyczaje i atmosferę w nowojorskiej Factory.

Zasugerowano, że Warhol mógłby tylko wziąć wizerunki rzeczy, które były wówczas w modzie i przyrządzić je w swoim własnym sosie (Warhol gravy), jednak dla Warhola zawsze istniała osobista więź między nim i jego przedmiotami. Zupa Campbell’s nie tylko funkcjonowała jako ilustracja z reklamy, ale była również nieodłączną częścią jego życia i wspomnień. Gdy był dzieckiem, jego mama karmiła go zupą kiedy był chory. Warhol kochał ją jeść także jako osoba dorosła. Dla niego (także dla wielu innych Amerykanów) zupa Campbell’s wzbudzała poczucie bycia w domu.

Wyróżnić można także inne istotne kryterium wyboru przedmiotów przez Warhola: musiały reprezentować bardziej filozoficzne pojęcie i mieć jakość metaforyczną. Warhol malował pieniądze, ponieważ chciał je posiadać. Częściowo jego twórczość miała przynosić mu dochód (oraz sukces, sławę, a może nawet miłość). W międzyczasie te właśnie dzieła mówiły o sztuce jako produkcie reklamowym: namalowane banknoty dolarów prezentowały pewną wartość pieniężną. W ten sposób, zamiast tylko przedstawiać banknoty, jego obrazy poruszały tematy takie jak wartość artystyczna lub też służyły jako komentarz do praktyki artystycznej.

Podobnie namalowane w jaskrawych kolorach fotografie katastrof (Red Car Crash, Purple Jumping Man, Orange Disaster) ukazywały grozę przedstawionego zdarzenia, ale także zwracały uwagę na sposób w jaki wizerunki te są trywializowane przez media. Zmieniając te przypadkowe wycinki w obrazy, Warhol przekształcił je w pomniki tragedii indywidualnych. Tak postrzegane, przedstawiają osobiste doświadczenie jak i komentarz społeczny oraz ilustracje czasu, w którym media stawały się istotniejsze i stosowniejsze.

Atak na życie Warhola ze strony Valerii Solanas wniósł ze sobą zmiany w jego sztukę. Z tego okresu pochodzi jego znamienny portret wykonany przez fotografa Richarda Avedona, na którym widoczny jest tylko tors Warhola za szwami po kulach. Zaczął się przejmować bardziej swoim wyglądem i wykonał dużą ilość sitodruków z własną podobizną.

W pewnym momencie uświadomił sobie, że sam stał się "ikoną popkultury" i został w ten sposób "odrealniony", tak samo jak obiekty jego obrazów. Świadomie, kreując się na symbol pop-kultury, celowo się "odrealniał" podając w każdym wywiadzie sprzeczne szczegóły na temat własnego życia. Po jakimś czasie całkowicie zamilkł – odpowiadając w wywiadach na każde pytanie tak albo nie.

źródło wikipedia

Kolekcja Andy Warhol dostępna w sklepie internetowym